Diyar-i Türk
Diyar-i Türk

25. yıl coşkusu Türkiye’ye taşındı

Gagauz Özerk Yeri’nin 25. Kuruluş yıldönümü Gagauzlar Derneği tarafından Türkiye’de de kutlandı. Başkent Ankara’da başlayan kutlamalar İstanbul’da zirveye ulaştı. Gagauzlar Derneği’nce düzenlenen etkinliğe, Moldova’nın Ankara Büyükelçisi İgor Bolboceanu, TİKA Balkanlar ve Doğu Avrupa Daire Başkanı Mahmut Çevik, Keçiören Belediye Başkanı Turgut Altınok, Gölbaşı Belediye Başkan Yardımcısı Oğuz Kağan Tanrıverdi, Belko Genel Müdürü Yusuf Ziya Yapar, […]

23 Aralık 2019 - 20:38 'de eklendi ve 37 kez görüntülendi. A+A-

25. yıl coşkusu Türkiye’ye taşındı

Gagauz Özerk Yeri’nin 25. Kuruluş yıldönümü Gagauzlar Derneği tarafından Türkiye’de de kutlandı. Başkent Ankara’da başlayan kutlamalar İstanbul’da zirveye ulaştı.

Gagauzlar Derneği’nce düzenlenen etkinliğe, Moldova’nın Ankara Büyükelçisi İgor Bolboceanu, TİKA Balkanlar ve Doğu Avrupa Daire Başkanı Mahmut Çevik, Keçiören Belediye Başkanı Turgut Altınok, Gölbaşı Belediye Başkan Yardımcısı Oğuz Kağan Tanrıverdi, Belko Genel Müdürü Yusuf Ziya Yapar, Gagauz Özerk Yeri Çeşmeköy Belediye Başkanı Sofia Jekova, Valkaneş Kaymakamı Vasilisa Veliksar başta olmak üzere çok sayıda davetli katıldı.

Atatürk biz Gagauzların da atası

Gagauzlar Derneği Başkanı Dr. İrina Yüsümbeli gecede yaptığı konuşmada duygu dolu anlar yaşattı. Yüsümbeli, “1994 yılında Moldova Cumhuriyeti sınırları içinde özerkliği kabul edilen Gagauz Yeri, bu yıl özerkliğinin 25. Yılını kutlamaktadır. 

Ankara’da bulunan Gagauz Türklerinin kurmuş oldukları Gagauzlar Derneği de bu çerçevede Gagauzları bir araya getirmek için Ankara ve İstanbul’da kutlamalar gerçekleştirmektedir. Bu kutlamaların ilki Ankara’da, Türkiyelilerin olduğu kadar biz Gagauzların da atası olan Mustafa Kemal’in yanı başından yapıyoruz. Yarın da başka bir Gagauz olan Enver Paşa’nın yanında devam edeceğiz. “ dedi

“Acımız bir, sevincimiz bir”

Dr. İrina Yüsümbeli yaptığı konuşmada, Makedonya Türklerinin Türkçe Bayramını ve Bulgaristan Türklerinin geçmişte ç.ektiği zulümleri de unutmazken şunları söyledi; “Konuşmamın başında, yüreği bizimle olan bugün Türkçe Eğitim bayramını kutlayan Manastır ve Kosova vilayetinin güneyinde yaşayan kardeşlerimizin bayramını kutlamak istiyorum. Dilimizi unutmayacağız. Haklı mücadelenin sonrasında kazanılan haktır. Bayramınız kutlu olsun!

Rodop ve Deliorman Türklerinin hatıralarında maalesef bir acı ama aynı zamanda kimlik mücadelelerinde bir yemin olan, Türkçe mücadelesinin bayrağı Kırcaalili Türkân Bebek 26 Aralıkta şehit oldu. Aziz hatırası önünde saygıyla eğiliyorum. Balkan Türk toplulukları ile acımız bir, sevincimiz birdir.”

“Herkesin bir büyük sevdası vardır.”

Amaçlarının dünya üzerindeki gagauzların birlik ve beraberliğini sağlamak olduğunu belirten Gagauzlar Derneği Başkanı Dr. İrina Yüsümbeli konuşmasını şöyle sürdürdü;” Genel Başkanlığını yaptığım Derneğimiz,Gagauzların birlik ve beraberliğin sağlanması, Gagauzlar arasında sosyal ve ekonomik dayanışmanın artırılması, Gagauzların yaşadıkları toplumlar içerisinde hakları konusunda bilgilendirilmesi,farklı ülkelerde yaşayan Gagauzların birbirlerini tanımaları yönünde çalışmalarda bulunulması, Gagauz Yeri ve Gagauz Dili’nin yaşatılması yönünde her türlü çalışmada bulunulması için kurulmuştur.

Gagauzlar Derneği sadece bir sivil toplum kuruluşu değildir. Mangal gibi yüreği olan yoldaşlarımız, gönüldaşlarımız tarafından kurulan ve yönetilen gönüllü kuruluştur. Önceliğimiz gözümüzün nuru Gagauz Yeri’nin çok yaşamasıdır. Daha iyi yaşamasıdır. Bayrağımızın yaşamasıdır. Toprağımızın varlığıdır. Gagauzlarımızın mutlu olmasıdır.

Varlığımızın tatlı balı Gagauzcamızın kulaklarımızda anasözü olmasıdır. Gönüllü kuruluşumuz dünyanın her yerine dağılan kardeşlerimiz arasında bağların kuvvetli kalmasını amaçlar. Gagauz Yeri, Balkanların Karadeniz kıyısına inci gibi dizilen Gagauzların gerdanında – zümrüttür. Gagauz Yeri, Balkanların ayrılmaz bir parçasıdır.

Herkesin bir büyük sevdası vardır. Olmazsa olmaz. Bu sevdamızın da ancak yaşa ve yaşat ilkesi ile ve üretimle olabileceğini biliyoruz. Gagauzlarında sevdası vardır. Gagauz Yeri Özerk Bölgesinin 25. Yılını kutladığımız gibi çocuklarımızın da daha iyi şartlarda 125. Yılını kutlamalarıdır.

Gagauzların terk etmek zorunda kaldığı yerler vardır. Bu yerler vatandır. Büyük Türk şairi Yahya Kemal Beyatlı “Bir başkent eski de olsa başkenttir” demiş. O halde bizim için geçmişteki Uz devletimizin başkenti Balçık, Gagauzların başkentidir. Onlara buradan selam olsun!”

Gagauzların tarihinde Mustafa Kemal Atatürk, Hamdullah Suphi Tanrıöver ve Süleyman Demirel’in çok önemli bir yeri olduğunu ifade eden Dr. Yüsümbeli konuşmasını şu şekilde tamamladı; “Gagauzlar pek isla ATATÜRK’ü ata olarak bilirler. Birinci dünya savaşı sonrasında Balkanlarda herkesin milletleşme sürecini tamamlama gayretine düştüğü, eski kimliklerin yenilendiği, yaşadığımız ülkelere göre Bulgar, Yunan, Romen olmamız istendiği günlerde Ankara’dan, gözleri gözlerimiz gibi ateş olan Mustafa Kemal Atatürk ve onun Bükreş Büyükelçisi Hamdullah Suphi Tanrıöver’in gayreti ile Gagauzlar,Gagauz kimliğini koruyabilmişlerdir.

Daha sonra gelen tüm idareciler ve büyük Türk Milletinin eli, gözü ve gönlü Gagauzya’da olmuştur. Onlardan biri de Süleyman Demirel’dir. Onun “Gagauzlar küçük bir halktır, ama halktır”sözü bizim için yıllar sonrasında – hayata dönüşümüzdür.

Başbakan Yardımcısı Tuğrul Türkeş’in bizi kabulü ve heyecanını unutmuyoruz. Günümüzde Konya Belediyesi, Altındağ Belediyesi’nin gayretleri takdire şayandır. Bir mutlu haberi de sizinle paylaşmak istiyorum. Ankara Gölbaşı Belediyesi ile Çeşmeköy Belediyesi kardeş oluyor. Ayrıca 25. yıl anısına “Gagauz Yeri Parkı” oluşturuyorlar. Mutluyuz! Gagauz Yeri Kıpçak Belediyesi ile Yenimahalle Belediye’mizin kardeş olmasını da arzu ederiz. Yine Ankara’da bir caddeye “Gagauz Yeri” olması talebimizi Ankara Büyükşehir Belediye Başkanımız MansurYAVAŞ’a ulaştırdık. Büyük düşünür, Gagauzcayı yaşatan insan MihailÇAKIR’ın ruhu ebedi rahat olacaktır.

Ankara’daki organizasyonumuza destek olan, başta TİKA olmak üzere Yenimahalle Belediye Başkanımız Fethi Yaşar’a, Belko Genel Müdürlüğü’ne, Ankara Ticaret Odası’na, Toplumsal Gelişim Derneğine teşekkür ederiz. Gagauz Yeri’nden gelen tüm sanatçılara ve Gagauz ressam ve heykeltıraşımıza Atanas Karaçoban’a teşekkür ederiz. Ankara’da olsak da Baş şehrimiz Komrat’ın kardeşi, Maltepe Belediyesi’nin İstanbul organizasyonumuza desteğinden dolayı teşekkür ederiz.

Gagauzların birliği; Gagauz Yerinde, Gagauzların yaşadığı tüm Gagauzya’dayada gurbette yaşayanlar için çok önemlidir. Allah Gagauz Yeri için gayret gösterenlere yardım etsin. Bu gece en uzun gece, ama yarın sabah olacak. Ankara’dan tekrar bir güneş doğacaktır.

Türkiye’de yaşayan Oğuz soylu Gagauzlar olarak,Gagauzya’dan Başkanlık ve Halk Topluşumuzu temsilen gelen misafirlerimiz “Hoş geldiniz. Balkanların bir parçası olan Oğuz soylu Gagauzlar olarak Türkiyeli dostlarımız hoşgeldiniz Bu özel günümüzde bizimle olduğunuz için sizlere çok teşekkür ederiz. İyi ki varsınız! Bugün bizim toyumuz, toy dostsuz olmaz”

 Jekova “ Ana dilimiz kaybolursa, kültürümüz, tarihimiz ve devletimizde yok olacak”

Çeşmeköy Belediye Başkanı Sofia Jekova ise yaptığı konuşmalarda, Gagauzların 15. Yüzyılda bugünkü topraklarına yerleşen, çalışkan, misafirperver ve ikramı seven bir halk olduğunu belirtti. Jecova; “ Kültürümüzü ve adetlerimizi yaşatmaya devam ediyoruz, elde ettiğimiz özerklikle dünya halklarının arasına katılmayı başardık. Ana dilimiz Gagauzca, her Gagauz Gagauzcayı bilmeli, çünkü ana dilimiz bizi biz yapan ve tüm Türk dünyası ile kardeş olmamızı sağlayan en önemli unsur. Ne yazık ki dilimiz güç durumda. Anneler ve babalar ailelerinde çocuklarıyla daha çok Rus dilinde konuşuyor. Ana dilimizin faydalarını ve gerekliliğini anlatmak bizim borcumuz. Ana dilimiz kaybolursa, kültürümüz, tarihimiz ve devletimizde yok olacak. Unutmayınız, ana dilimizi korumak, kollamak ve yüceltmek bizim borcumuz” cümleleriyle duygularını paylaştı.

KUTLAMALAR İSTANBUL’DA ZİRVEYE ULAŞTI.

Gagauzya’nın 25. Yıl kutlamaları İstanbul’daki etkinlikte ise zirveye ulaştı. Maltepe Belediyesi Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezi’ndeki kutlamamalara; Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç, Moldova İstanbul Başkonsolosu Alexandru Prigorschi, Gagauz Özek Cumhuriyeti, Gagavuz Yeri Halk Topluluğu Dış İlişkiler Dairesi Komisyonu Başkanı ve Çeşmeköy Milletvekili Ekaterina Jekova, Moldova Diaspora Başkanı ve Gagauzlar Derneği Genel Sekreteri Serghei Manastırlı, Gagauz Özerk Cumhuriyeti Çeşmeköy Belediye Başkanı Sofiya Jecova, Gagavuzya Özerk Cumhuriyeti Devlet Yetkilisi Vasilisa Veliksar ve Türkiye’de yaşayan çok sayıda Gagauz katıldı.

Gagauzlar Derneği Genel Sekreteri Serghei Manastırlı gecede yaptığı konuşmada, Gagauzya tarihi ve derneğin çalışmaları hakkında bilgiler verdi. Manastırlı konuşmasında şunları söyledi;” 1994 yılında özerkliği kabul edilen Gagauz Yeri, bu yıl özerkliğinin 25. Yılını kutlamaktadır. Ankara’da bulunan Gagauz Türklerinin kurmuş oldukları Gagauzlar Derneği de bu çerçevede Gagauzları bir araya getirmek için Ankara ve İstanbul’da bir dizi faaliyet gerçekleştirmektedir. Bu kutlamaların ilkini Ankara’da, Sadece Türkiye Türklerinin değil, Gagauzların da atası olan Mustafa Kemal’in yanı başından yaptık. Bugün de bir başka Gagauz, Enver Paşa’nın yanında devam ediyoruz.

Şu anda bizi ekranlardan, sosyal medya üzerinden dünyanın her yerinde dinleyen kardeşlerimize İstanbul’dan selamlarımı iletiyorum! Balçık’a selamlar, Kumçiftliği’ne Selamlar, Tatar Pınarı’na Selamlar, Komrat’a selamlar, Kişinev’e, Moskova’ya, Vaşington’a, Berlin’e selamlar, Akkerman’a, Telaviv’e selamlar…

Gagauzlar Derneği olarak Ankara’da Yenimahalle Belediyesi Başkanlığına, İstanbul’da ise Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç’a vermiş oldukları destek dolayısı ile teşekkür ederim.

Gagauz Yeri, ata topraklarında 1261 yılında İzzettin Keykavuz tarafından kurulan bir Oğuz devleti Uzi Eyaletinin devamıdır. Bulgaristan’da Balık Beyi, Gagauz Dobriç Beyi anmak gerekir.

Kuzeyden güneye ilerleyişin bittiği 1768-1812 yıllarındaki Rus-Türk savaşları sonrasında, Dobruca’ya indiğimiz bugünkü Bucak’a, ata topraklarımıza köklü vatanımıza geri döndük.

Gagauzlar, her isteyenin istediği görmek istese de, varlığını “Ortodoks Uz, Türkçe konuşan Gagauz” olarak yaşamıştır. Her zorluk köklerimizi kuvvetlendirmiştir.1906 yılında başlayan millet olarak kabul ettirme mücadelemiz, bugünlere kadar devam etmiştir. 1906 yılında kurulan 10 günlük Komrat Cumhuriyetimiz tarihte şanlı yerini almıştır.

Gagauzların tarihinde, 1931 yılında Bükreş’e tayin edilen Hamdullah Suphi Tanrıverdi ile hayatlar değişmiştir. Bugünkü milli şuur ve anadilimize sahip çıkmayı Atatürk’ün belletenlerine borçluyuz. Atatürk’ün gönderttiği Gagauzca kitaplara borçluyuz. Türk halkı olduğumuz bilincini uyandıran büyük Türkçü din adamı Mihail Çakır’ı saygıyla anıyorum.

İkinci Dünya Cengi tekrar milletimize kara bulutları getirmiş, açlık kurbanları bu yıllarda verilmiş, Rusça ile adeta milli kimliğimiz yok edilmeye çalışılmıştır. 1944 ile 1987 yılları arasında yok edilmeye çalışılan varlığımıza, Sovyetlerin son yıllarında başlayan “Glasnost ve Perestroyka” süreçleri yeniden bir can suyu olmuştur. “Gagauz Halkı” ve “Millet Sancısı” örgütleri kurulmuştur.

Başkasını yok görme olarak algılanan sağlıksız yapılar bir taraftan kendi varlıklarını savunurken bir taraftan Gagauzları kökten yok saymışlardır. Bunun üzerine, Gagauzlar 12 Kasım 1989 yılında Birinci Ulusal Kongrelerini düzenlemişler, Gagauz Otonom Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ni ilan etmişlerdir. Moldova tarafından bu ilan kabul görmemiştir. 22 Temmuz 1990 yılında İkinci Ulusal Kongre toplanmıştır. Bu kongrede, Gagauz Üniversitesi, Gagauz Devlet Arması, Gagauz Marşı, düz bakan kurt başlı Gagauz Bayrağı kabul edilmiştir. Bu kararlar da Moldova Parlamentosu tarafından kabul edilmemiştir. 19 Ağustos 1990 yılında Gagauz Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin ilan edilmesi ile elli bine yakın -gönüllü adıyla- silahlı güç Gagauz topraklarına girdi. Bölgeye giren Rus ordusunun müdahalesi ile Gagauzlar ile silahlı güçler arasına set çekilmiştir.

1992 yılında Moldova Hükümetinin Gagauz Özerk Yönetimini kabul tasarısı Moldova Parlamentosu’nda yine reddedilmiştir. 23 Aralık 1994 yılında ise Moldova Parlamentosu, Gagauz Özerk Yönetimini kabul etmiş, 13 Ocak 1995 yılında Cumhurbaşkanı Mircea SNEGUR onaylamıştır.

Gagauz Yeri, özel milli karasal bir birimdir. Yani, eskiden beri yaşadıkları Bucak’ın yerli halkıdır. Hiçbir kimse ve hiçbir güç onu tek taraflı oldubittilerle, idari bir yapı olarak adlandıramaz. Halkın fikri önemlidir. Daha önce bayrağının değiştirilmesi tek taraflı tasarruflar bizim duruşumuzu değiştirmez. Her ne kadar “devlet” bayrağımız Rus bayrağına benzeyen mavi, kırmızı ve beyaz zemin ve üzerinde üç yıldız olsa da, bizim millet bayrağımız, mavi zemin üzerine karşıdan bakan bozkurt başıdır.

Gagauzların 25 yıldır kendi dillerinde eğitim veren bir üniversitelerinin kabul görmemesi, bir başka eksiğimizdir. Moldova Cumhuriyetinin en kısa sürede Gagauz dilinde eğitim verecek üniversiteyi onaylamasını bekliyoruz. Diasporada yaşayan bizler, Gagauzların fikri alınmadan yargıç atanması ve kolluk kuvvetlerinin başının tayin edilmesini kaygıyla izliyoruz. Yine, Gagauz Yeri’nin kendi bütçesini oluşturma ve vergi toplama hakkının elinden alındığını düşünüyoruz.

23 Aralık 1994’te “Gagauz Yeri” kanununu kabul ettikten sonra, Gagauzlar, Moldova merkez yönetimi tarafından yasaların bu kanuna göre uyumlaştırılmasını beklerken, bugün Gagauz Yeri’ndeki bütün problemlerin kaynağının bu yasadaki hakların dilim dilim azaltıldığından kaynaklandığını görüyoruz. Bütün bu olumsuzluklara rağmen, mutluyuz. Gagauzya’ya girerken Gagauz Yeri yazısı, bayrağımız, dilimiz bizi mutlu ediyor. Kadrolarımız oluşuyor. Başaracağız. Gagauz Yeri, nice yirmi beş yıllara… Hep birlikte, Ülkemizle, Ana ülkemizle birlikte!

En büyük teşekkür şüphesiz size aziz vatanım Türkiye’ye. Eski Kişinev Büyükelçisi Ekselansları Sayın Hulusi Kılıç’ın görev yerine gitmeden başlayan Gagauzlarla istişareleri ve Gagauz topraklarında bıraktığı hizmetler, TİKA’nın destekleri, kardeş belediyelerimiz ve kardeş olmak için gayret eden belediyelerimiz, teşekkürler. Biz ekmeğimizi kazanırız. Bize belleten lazım. Biz suyumuzu kireçli pınarlarımızdan alırız. Bize kitap lazım. Dostumuz çok, ama bize KARDAŞ lazım. Ben bir Gagauz’um, Ben bir Oğuzum, Ben bir Türk ağacının dalıyım”

Kutlamalar çerçevesinde ünlü Gagauz sanatçısı Atanas Karaçoban’ın resim sergisi sanatseverlerin beğenisine sunulurken, Gagauzların ünlü ses sanatçısı Piotr Petkoviç ve Maria Kısa sevilen şarkıları ile Kadınca Halk Oyunları ve Türküleri Topluluğu da birbirinden güzel yöresel dans ve türküleriyle katılımcıları doyasıya eğlendirdi.

a44cf29e-5690-4826-95db-a5ada6b1a411
İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLER
Moldova’dan Ankara’ya Bozkurt büyükelçi Moldova’dan Ankara’ya Bozkur...

Gagauz Özerk Yeri’nin 25. Kuruluş yıldönümü Gagauzlar Derneği tarafından Türkiye’de de kutlandı. Başkent Ankara’da başlayan kutlamalar ...

Ankara’dan abim gelmiş Komrat’ta bir bayram havası! Ankara’dan abim gelmiş Komrat̵...

Gagauz Özerk Yeri’nin 25. Kuruluş yıldönümü Gagauzlar Derneği tarafından Türkiye’de de kutlandı. Başkent Ankara’da başlayan kutlamalar ...

Gökoğuz diyarında ağlatan sahneler..! Gökoğuz diyarında ağlatan sahneler..!...

Gagauz Özerk Yeri’nin 25. Kuruluş yıldönümü Gagauzlar Derneği tarafından Türkiye’de de kutlandı. Başkent Ankara’da başlayan kutlamalar ...

BU HABER HAKKINDA GÖRÜŞLERİNİZİ BELİRTMEK İSTER MİSİNİZ?(Yorum Yok)

SON EKLENEN HABERLER
25. yıl coşkusu Türkiye’ye taşındı 25. yıl coşkusu Türkiye&#...

Gagauz Özerk Yeri’nin 25. Kuruluş yıldönümü Gagauzlar Derneğ...

Moldova’dan Ankara’ya Bozkurt büyükelçi Moldova’dan Ankara&...

Moldova Cumhurbaşkanı İgor Dodon ülkesinin  Ankara Büyü...

Türk işadamlarını Karadağ’ın arkasında bekleyen kara kumpas! Türk işadamlarını Karadağ...

Binlerce Türk işadamı son yıllarda bir ülkeye geçici oturma ...

Anavatan’dan Yağcılar’a ültimatom! Anavatan’dan Yağcıl...

Kosova’nın bağımsızlığından itibaren ülkede yaşayan Türk top...

Mahir Amcan, Sencar kankan ve sen o gece neredeydiniz? Mahir Amcan, Sencar kanka...

Geçtiğimiz aylarda, Türkiye-Kosova ilişkilerini geren bir ge...

Ankara’dan abim gelmiş Komrat’ta bir bayram havası! Ankara’dan abim gel...

Bir söz vardır; “Devletlerarası ilişkilerde duygusallık olma...

Gökoğuz diyarında ağlatan sahneler..! Gökoğuz diyarında ağlatan...

Resmî ziyareti dolayısıyla Moldova’da bulunan Cumhurbaşkanı ...

“Gagauzya’nın Moldova’yla ilişkilerimizde özel bir konumu vardır” “Gagauzya’nın Moldova’yla...

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, temaslarda bulunmak üzer...

Başarılı diplomattan duygulandıran makale Başarılı diplomattan duyg...

Yaklaşık üç yıldır, Türkiye Cumhuriyeti Priştine Büyükelçisi...

“Ben bir Türk Dünyası vatandaşıyım!” “Ben bir Türk Dünya...

En son onun sesini TRT ekranlarındaki, “Ömür dediğin” progra...

Foto Galeri
Türkiye HABERLERİ
Video Galeri